ห้างหุ้นส่วนคืออะไร? มีกี่ประเภท ต่างจากบริษัทอย่างไร และใครรับผิดแบบไหน

ห้างหุ้นส่วน คืออะไร

ห้างหุ้นส่วนคือการที่บุคคลตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปตกลงร่วมกันประกอบกิจการเพื่อแสวงหากำไร และนำผลกำไรที่เกิดจากกิจการมาแบ่งกันตามข้อตกลงของผู้เป็นหุ้นส่วน

ผู้เป็นหุ้นส่วนสามารถนำเงิน ทรัพย์สิน หรือในบางกรณีแรงงานเข้ามาเป็นสิ่งที่ลงหุ้นได้ โดยหากลงหุ้นเป็นทรัพย์สินหรือแรงงานจะต้องมีการกำหนดมูลค่าให้ชัดเจนตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

แนวคิดสำคัญคือทุกคนไม่ได้เป็นเพียง “คนลงทุน” เท่านั้น แต่ยังมีความสัมพันธ์ทางกฎหมายกับกิจการและหุ้นส่วนคนอื่นด้วย

ห้างหุ้นส่วนมีกี่ประเภท

โดยทั่วไปห้างหุ้นส่วนแบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ ได้แก่

สองรูปแบบนี้มีความแตกต่างกันอย่างสำคัญทั้งเรื่องสถานะทางกฎหมาย ประเภทของหุ้นส่วน และระดับความรับผิดในหนี้สินของกิจการ

1. ห้างหุ้นส่วนสามัญ คืออะไร

ห้างหุ้นส่วนสามัญเป็นห้างหุ้นส่วนที่มีผู้เป็นหุ้นส่วนประเภทเดียว คือหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิด โดยหุ้นส่วนทุกคนต้องรับผิดร่วมกันในหนี้สินของห้างหุ้นส่วนโดยไม่จำกัดจำนวน

หากกิจการมีหนี้มากกว่าทรัพย์สินของห้าง ผู้เป็นหุ้นส่วนอาจต้องรับผิดในส่วนที่เกี่ยวข้องตามกฎหมายด้วย จึงเป็นรูปแบบที่ต้องอาศัยความไว้ใจและการบริหารร่วมกันค่อนข้างมาก

ห้างหุ้นส่วนสามัญอาจจดทะเบียนหรือไม่จดทะเบียนก็ได้ หากจดทะเบียนจะเรียกว่า ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล และมีสถานะเป็นนิติบุคคล

ห้างหุ้นส่วนสามัญเหมาะกับใคร

เหมาะกับกลุ่มผู้ร่วมธุรกิจที่รู้จักกันดี มีบทบาทในการทำงานใกล้เคียงกัน และเข้าใจว่าทุกคนมีความรับผิดในหนี้สินของห้างอย่างกว้าง

หากผู้ร่วมลงทุนบางคนต้องการลงทุนอย่างเดียวและไม่ต้องการรับผิดแบบไม่จำกัด อาจต้องพิจารณาห้างหุ้นส่วนจำกัดหรือบริษัทแทน

2. ห้างหุ้นส่วนจำกัด คืออะไร

ห้างหุ้นส่วนจำกัดเป็นห้างหุ้นส่วนที่ต้องจดทะเบียนและมีหุ้นส่วนอยู่ 2 ประเภท ซึ่งแต่ละประเภทมีความรับผิดและสิทธิในการบริหารแตกต่างกัน

หากต้องการดูขั้นตอนการจัดตั้งโดยเฉพาะ สามารถอ่านจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัดเพิ่มเติมได้

หุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิด คือใคร

หุ้นส่วนประเภทนี้มีความรับผิดในหนี้สินของห้างโดยไม่จำกัดจำนวน จึงมีความเสี่ยงมากกว่าหุ้นส่วนจำกัดความรับผิด

ในห้างหุ้นส่วนจำกัด หุ้นส่วนผู้จัดการต้องเป็นหุ้นส่วนประเภทไม่จำกัดความรับผิดเท่านั้น เพราะเป็นผู้มีสิทธิจัดการกิจการและดำเนินงานแทนห้าง

หุ้นส่วนจำกัดความรับผิด คือใคร

หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดรับผิดไม่เกินจำนวนที่ตนลงหุ้นในห้าง โดยเหมาะกับผู้ที่ต้องการร่วมลงทุน แต่ไม่ได้ต้องการเข้ามาบริหารกิจการในฐานะผู้จัดการ

สิ่งที่ควรแก้ความเข้าใจจากบทความเก่าคือ หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดไม่ได้จำกัดว่าต้องลงหุ้นด้วยเงินสดเท่านั้น แต่สามารถลงหุ้นด้วยเงินหรือทรัพย์สินได้ เพียงแต่ ไม่สามารถลงหุ้นด้วยแรงงาน ได้

ห้างหุ้นส่วนกับบริษัทต่างกันอย่างไร

ความแตกต่างหลักอยู่ที่โครงสร้างการเป็นเจ้าของและความรับผิด

ผู้ประกอบการที่กำลังเปรียบเทียบรูปแบบบริษัทสามารถอ่านขั้นตอนจดทะเบียนบริษัทเพิ่มเติม

ห้างหุ้นส่วนเหมาะกับธุรกิจแบบไหน

ห้างหุ้นส่วนอาจเหมาะกับธุรกิจที่มีผู้ร่วมกันทำงานไม่มาก มีความสัมพันธ์ใกล้ชิด และต้องการโครงสร้างที่ไม่ซับซ้อนมาก

แต่ถ้าธุรกิจมีแผนรับนักลงทุน เพิ่มผู้ถือหุ้นหลายราย หรือขยายโครงสร้างในอนาคต บริษัทจำกัดอาจมีความยืดหยุ่นมากกว่าในบางกรณี

หากยังไม่แน่ใจ สามารถดูบริการรับจดทะเบียนบริษัทเพื่อเปรียบเทียบรูปแบบนิติบุคคลอีกทางหนึ่ง

ก่อนตั้งห้างหุ้นส่วน ควรตกลงเรื่องอะไร

จดทะเบียนแล้วต้องทำบัญชีหรือไม่

ห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลมีหน้าที่ด้านบัญชี งบการเงิน และภาษีตามที่เกี่ยวข้อง จึงควรเริ่มจัดเอกสารตั้งแต่เริ่มดำเนินกิจการ

ไม่ควรรอจนถึงปลายปีแล้วค่อยรวบรวมเอกสาร เพราะอาจมีรายการที่หาหลักฐานย้อนหลังไม่ได้

สามารถดูบริการรับทำบัญชีรายเดือนเพิ่มเติมได้

เอกสารของห้างควรจัดอย่างไร

ควรแยกเอกสารของกิจการออกจากเอกสารส่วนตัวของหุ้นส่วน และเก็บหลักฐานรายรับ รายจ่าย ธนาคาร สัญญา และภาษีให้ตรวจสอบย้อนหลังได้

ดูรายละเอียดได้ที่เอกสารทำบัญชีมีอะไรบ้าง

ห้างหุ้นส่วนต้องจด VAT หรือไม่

ไม่ใช่ทุกห้างหุ้นส่วนที่ต้องจด VAT การเป็นห้างหุ้นส่วนกับการเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT เป็นคนละเรื่อง

ต้องพิจารณาประเภทกิจการ รายรับ และเงื่อนไขตามกฎหมายภาษีมูลค่าเพิ่มของกิจการนั้น

อ่านพื้นฐานเพิ่มเติมได้ที่ภาษีมูลค่าเพิ่มคืออะไร

ห้างหุ้นส่วนมีภาษีอะไรที่ควรรู้

ห้างหุ้นส่วนที่เป็นนิติบุคคลมีหน้าที่ด้านภาษีเงินได้นิติบุคคลและภาษีอื่นตามลักษณะธุรกรรม เช่น ภาษีหัก ณ ที่จ่าย หรือ VAT หากเข้าเงื่อนไข

หากเป็นห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล สามารถอ่านเรื่องภ.ง.ด.51 ภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปีประกอบได้

ห้างหุ้นส่วนกับบัญชีรายรับรายจ่ายเกี่ยวข้องกันอย่างไร

แม้เจ้าของกิจการจะทำตารางรายรับรายจ่ายไว้เอง แต่สำหรับห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ตารางดังกล่าวเป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่การทำบัญชีทั้งหมด

สามารถดูวิธีจัดข้อมูลพื้นฐานที่วิธีทำบัญชีรายรับรายจ่าย

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยก่อนตั้งห้างหุ้นส่วน

หากธุรกิจมีหลายขั้นตอนหรือหลายคนเกี่ยวข้องกับการเงิน สามารถดูบริการรับวางระบบบัญชีเพิ่มเติม