ภาษีมูลค่าเพิ่มคืออะไร? เข้าใจ VAT 7% ภาษีซื้อ ภาษีขาย และ ภ.พ.30

ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ VAT คืออะไร

ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ Value Added Tax: VAT เป็นภาษีจากการขายสินค้าหรือการให้บริการที่อยู่ในบังคับภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยผู้ประกอบการที่เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT จะมีหน้าที่เรียกเก็บภาษีจากลูกค้าตามหลักเกณฑ์ และนำข้อมูลดังกล่าวไปคำนวณภาษีของกิจการ

การเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนไม่ได้หมายความว่าจะอยู่ในระบบ VAT โดยอัตโนมัติ เช่นเดียวกับบุคคลธรรมดาที่ประกอบธุรกิจก็อาจมีหน้าที่ VAT ได้ หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย

สำหรับคำถามว่าเมื่อใดต้องจดทะเบียน สามารถอ่านแยกได้ที่ขายออนไลน์ต้องจด VAT เมื่อไรเพื่อไม่ให้สับสนระหว่างเรื่อง “VAT คืออะไร” กับเรื่อง “เมื่อไรต้องจด”

VAT ปัจจุบันคิดกี่เปอร์เซ็นต์

อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มที่ใช้ทั่วไปในประเทศไทยปัจจุบันคือ 7% ผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ขายสินค้าหรือให้บริการซึ่งอยู่ในบังคับ VAT จึงต้องคำนวณภาษีตามฐานภาษีของรายการนั้น

ในทางปฏิบัติยังต้องพิจารณาว่าราคาที่ตกลงกับลูกค้าเป็นราคาก่อน VAT หรือรวม VAT แล้ว เพื่อให้การออกใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ และใบกำกับภาษีสอดคล้องกัน

ภาษีขาย คืออะไร

ภาษีขายคือ VAT ที่ผู้ประกอบการจดทะเบียนเรียกเก็บหรือพึงเรียกเก็บจากลูกค้าจากการขายสินค้าหรือให้บริการที่อยู่ในบังคับ VAT

ตัวอย่างเช่น หากกิจการขายสินค้า 100,000 บาท และคำนวณ VAT 7,000 บาท จำนวน 7,000 บาทดังกล่าวเป็นภาษีขายของกิจการสำหรับรายการนั้น

ธุรกิจจึงควรออกเอกสารขายให้สัมพันธ์กับระบบบัญชี และเก็บข้อมูลให้สามารถจัดทำรายงานภาษีขายได้อย่างถูกต้อง

ภาษีซื้อ คืออะไร

ภาษีซื้อคือ VAT ที่ผู้ประกอบการจดทะเบียนถูกผู้ขายหรือผู้ให้บริการเรียกเก็บจากการซื้อสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับกิจการ

แต่ไม่ได้หมายความว่า VAT ที่จ่ายออกไปทุกจำนวนจะนำมาหักจากภาษีขายได้ทั้งหมด ภาษีซื้อต้องมีเอกสารที่ถูกต้องและไม่เข้าลักษณะภาษีซื้อต้องห้ามตามกฎหมาย

ดังนั้นการตรวจใบกำกับภาษีจึงสำคัญมาก ไม่ควรรอจนถึงวันยื่นแบบแล้วค่อยตรวจว่าชื่อบริษัท เลขประจำตัวผู้เสียภาษี วันที่ หรือรายละเอียดในเอกสารผิดหรือไม่

VAT ที่ต้องชำระคำนวณอย่างไร

แนวคิดพื้นฐานคือเปรียบเทียบภาษีขายกับภาษีซื้อที่มีสิทธินำมาหักในเดือนภาษีนั้น

หากภาษีขายมากกว่าภาษีซื้อ ผู้ประกอบการมีภาษีที่ต้องชำระตามส่วนต่าง แต่หากภาษีซื้อที่มีสิทธิมากกว่าภาษีขาย อาจเกิดเครดิตภาษีตามหลักเกณฑ์

ประเด็นสำคัญคือไม่ควรนำ “VAT ในบิลทุกใบ” มาหักโดยอัตโนมัติ ต้องตรวจสิทธิของภาษีซื้อและเอกสารประกอบก่อน

ใบกำกับภาษีสำคัญกับ VAT อย่างไร

ใบกำกับภาษีเป็นเอกสารสำคัญในระบบ VAT เพราะใช้แสดงรายละเอียดเกี่ยวกับการขายสินค้า บริการ และจำนวนภาษีมูลค่าเพิ่มตามหลักเกณฑ์

ฝั่งผู้ขายต้องออกเอกสารให้ถูกต้อง ส่วนฝั่งผู้ซื้อควรตรวจใบกำกับภาษีก่อนส่งให้ฝ่ายบัญชี หากเอกสารผิดควรประสานผู้ขายเพื่อแก้ไขโดยเร็ว

อย่าสับสนระหว่างใบกำกับภาษีกับใบเสร็จรับเงิน สามารถอ่านใบเสร็จรับเงินที่ถูกต้องต้องมีอะไรบ้างเพิ่มเติม

บิลเงินสดที่มีคำว่า VAT ใช้เป็นภาษีซื้อได้เลยหรือไม่

ไม่ควรพิจารณาจากคำว่า VAT ที่พิมพ์อยู่บนเอกสารเพียงอย่างเดียว ต้องตรวจว่าเอกสารนั้นเป็นใบกำกับภาษีที่ถูกต้องหรือไม่ ผู้ออกเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนหรือไม่ และภาษีซื้อนั้นเข้าเงื่อนไขนำมาหักได้หรือไม่

สำหรับการแยกประเภทหลักฐานสามารถอ่านบิลเงินสดกับใบเสร็จรับเงินต่างกันอย่างไรเพิ่มเติม

ภ.พ.30 คืออะไร

ภ.พ.30 คือแบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่มที่ใช้สำหรับรายงานข้อมูล VAT ของผู้ประกอบการจดทะเบียน โดยนำข้อมูลภาษีขายและภาษีซื้อของเดือนมาคำนวณตามหลักเกณฑ์

การเข้าสู่ระบบ VAT จึงไม่ได้จบที่การได้รับใบทะเบียน ภ.พ.20 แต่หลังจากนั้นกิจการต้องดูแลเอกสาร รายงาน และการยื่นแบบอย่างต่อเนื่องตามรอบภาษี

เอกสารซื้อ–ขายที่ใช้ลงบัญชีควรจัดเก็บให้สัมพันธ์กับรายงาน สามารถอ่านเอกสารทำบัญชีมีอะไรบ้างประกอบได้

VAT ต่างจากภาษีเงินได้นิติบุคคลอย่างไร

VAT กับภาษีเงินได้เป็นคนละประเภทภาษี จึงไม่ควรนำมาปนกัน

VAT เกี่ยวข้องกับการขายสินค้าและบริการที่อยู่ในบังคับภาษี รวมถึงภาษีขายและภาษีซื้อ ขณะที่ภาษีเงินได้นิติบุคคลพิจารณากำไรสุทธิตามหลักเกณฑ์ของภาษีเงินได้

บริษัทที่ต้องการเข้าใจภาษีเงินได้แยกต่างหากสามารถอ่านการยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลออนไลน์เพิ่มเติม

ยอดเงินเข้าบัญชีเท่ากับยอดขาย VAT หรือไม่

ไม่ควรใช้ยอดเงินเข้าธนาคารเป็นยอดขาย VAT โดยอัตโนมัติ เพราะเงินเข้าบัญชีอาจประกอบด้วยหลายรายการ เช่น เงินขายสินค้า เงินกู้ เงินเจ้าของนำมาลงทุน หรือการโอนระหว่างบัญชี

กิจการจึงควรมีข้อมูลที่สามารถแยกได้ว่าเงินแต่ละก้อนมาจากอะไร และรายการใดอยู่ในระบบ VAT

แนวทางจัดข้อมูลเบื้องต้นสามารถอ่านวิธีทำบัญชีรายรับรายจ่ายเพิ่มเติม

ร้านค้าออนไลน์ต้องเข้าใจ VAT เพิ่มเป็นพิเศษ

ร้านค้าออนไลน์มักมีทั้งยอดขายก่อนหักค่าธรรมเนียม ค่าขนส่ง ส่วนลด ค่าบริการแพลตฟอร์ม และยอดเงินสุทธิที่ Marketplace โอนเข้าบัญชี

จึงไม่ควรนำยอดสุทธิที่ได้รับจากแพลตฟอร์มมาใช้แทนยอดขายโดยทันที ต้องแยกส่วนประกอบของรายการให้ถูกต้องก่อนนำไปจัดทำบัญชีและภาษี

สามารถอ่านประเด็นเฉพาะได้ที่ภาษี Shopee Lazada สำหรับผู้ขายออนไลน์

หลังจด VAT แล้ว ธุรกิจต้องจัดระบบอะไร

ธุรกิจที่เริ่มมีรายการจำนวนมากควรพิจารณาบริการรับวางระบบบัญชีเพื่อให้ยอดขาย เอกสาร และภาษีเชื่อมกันตั้งแต่ต้น

ข้อผิดพลาดเรื่อง VAT ที่พบได้บ่อย

หากมีธุรกรรมเฉพาะหรือไม่แน่ใจเรื่องสิทธิภาษีซื้อ สามารถอ่านที่ปรึกษาภาษีธุรกิจเพิ่มเติม

มีสำนักงานบัญชีแล้ว เจ้าของยังต้องเข้าใจ VAT หรือไม่

ควรเข้าใจหลักพื้นฐาน เพราะหลายเหตุการณ์เกิดขึ้นก่อนเอกสารจะถึงสำนักงานบัญชี เช่น การเสนอราคา การรับคำสั่งซื้อ การออกเอกสารให้ลูกค้า หรือการตกลงราคาว่ารวม VAT หรือไม่

หากเจ้าของเข้าใจหลักพื้นฐาน จะช่วยลดปัญหาที่ต้องย้อนแก้เอกสารภายหลัง ส่วนงานบันทึกบัญชี ตรวจเอกสาร และยื่นภาษีสามารถให้ผู้ดูแลดำเนินการตามขอบเขตบริการ

สำหรับธุรกิจที่ต้องการผู้ดูแลต่อเนื่องสามารถดูบริการรับทำบัญชีรายเดือนเพิ่มเติม