ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างกันอย่างไร? ใครต้องใช้แบบไหนก่อนยื่นภาษี

ภ.ง.ด.90 คืออะไร

ภ.ง.ด.90 เป็นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับผู้มีเงินได้กรณีทั่วไป เหมาะกับผู้ที่มีเงินได้หลายประเภท หรือมีเงินได้ที่ไม่ได้จำกัดเฉพาะเงินเดือนจากการจ้างแรงงานเพียงอย่างเดียว

ตัวอย่างเช่น ผู้ที่มีเงินเดือนและมีรายได้อื่นร่วมด้วย ผู้ให้เช่าทรัพย์สิน ผู้ประกอบธุรกิจ หรือผู้ที่มีเงินได้จากกิจกรรมอื่นตามประเภทเงินได้ที่กฎหมายกำหนด ควรตรวจลักษณะเงินได้ทั้งหมดก่อนเลือกแบบ

โดยเฉพาะเจ้าของกิจการที่มีรายได้หลายช่องทาง ไม่ควรดูเฉพาะเงินที่เข้าบัญชีธนาคาร แต่ควรรวบรวมข้อมูลรายได้ให้ครบก่อนคำนวณภาษี

ภ.ง.ด.91 คืออะไร

ภ.ง.ด.91 เป็นแบบสำหรับผู้มีเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) แห่งประมวลรัษฎากรประเภทเดียว โดยตัวอย่างที่เข้าใจง่ายคือผู้ที่มีรายได้จากเงินเดือนเพียงประเภทเดียว

ดังนั้น หากมีเงินเดือนและมีรายได้อื่นเพิ่มขึ้นระหว่างปี ไม่ควรสรุปทันทีว่ายังคงใช้ ภ.ง.ด.91 ได้เหมือนเดิม แต่ควรตรวจประเภทเงินได้เพิ่มเติมว่าเข้าหลักเกณฑ์ ภ.ง.ด.90 หรือไม่

ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างกันตรงไหน

วิธีคิดง่าย ๆ คืออย่าเริ่มจากถามว่า “ทำงานประจำหรือไม่” แต่ให้ถามว่า “ทั้งปีมีเงินได้ประเภทใดบ้าง” เพราะประเภทเงินได้ทั้งหมดเป็นข้อมูลสำคัญในการเลือกแบบ

มีเงินเดือนและมีรายได้อื่น ต้องระวังอะไร

ปัจจุบันคนจำนวนไม่น้อยมีรายได้มากกว่าหนึ่งทาง เช่น ทำงานประจำควบคู่กับขายสินค้าออนไลน์ รับงานอิสระ ให้เช่าทรัพย์สิน หรือมีรายได้จากกิจกรรมอื่น

กรณีเช่นนี้ไม่ควรมองเฉพาะหนังสือรับรองเงินเดือนจากนายจ้าง แต่ต้องรวบรวมรายได้อื่นให้ครบ แล้วพิจารณาว่ารายการเหล่านั้นอยู่ในเงินได้ประเภทใด

ผู้ที่ขายสินค้าผ่านช่องทางออนไลน์สามารถอ่านภาษีร้านค้าออนไลน์เพื่อทำความเข้าใจข้อมูลจากการขายก่อนนำไปพิจารณาภาษีเงินได้

แล้ว ภ.ง.ด.94 คืออะไร

ภ.ง.ด.94 เป็นแบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี ใช้กับผู้มีเงินได้ตามมาตรา 40(5) ถึง 40(8) ตามหลักเกณฑ์ โดยพิจารณาเงินได้ในช่วงครึ่งปีแรก

จึงไม่ควรเข้าใจว่า ภ.ง.ด.94 เป็นแบบที่เลือกใช้แทน ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91 ได้ เพราะเป็นการยื่นคนละช่วงเวลา และมีวัตถุประสงค์ต่างจากแบบสิ้นปี

ก่อนยื่นภาษีควรเตรียมข้อมูลอะไร

การเตรียมข้อมูลก่อนยื่นแบบช่วยให้เห็นภาพทั้งหมดของปีภาษี และลดโอกาสลืมรายได้บางประเภทหรือกรอกตัวเลขไม่ตรงกับเอกสาร

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายต้องตรวจให้ตรงกับเอกสาร

หากผู้จ่ายเงินได้หักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ ผู้มีเงินได้ควรตรวจจำนวนเงินและภาษีตามหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ตรงกับข้อมูลที่นำไปใช้ในการยื่นแบบ

การมีภาษีถูกหักไว้ไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องพิจารณาภาษีสิ้นปี เพราะยอดที่ถูกหักไว้จะถูกนำมาใช้ประกอบการคำนวณกับภาษีที่เกิดขึ้นตามข้อมูลเงินได้ทั้งปี

สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเพื่อเข้าใจบทบาทของภาษีที่ถูกหักไว้ระหว่างปี

ค่าลดหย่อนควรดูสิทธิของแต่ละคน

หลังจากรวบรวมเงินได้แล้ว อีกส่วนหนึ่งที่ต้องตรวจคือค่าลดหย่อน เพราะผู้เสียภาษีแต่ละคนมีข้อมูลครอบครัว การออม ประกัน และรายการอื่นแตกต่างกัน

จึงไม่ควรนำรายการลดหย่อนมาใช้เพียงเพราะเคยใช้ในปีก่อน หรือเห็นบุคคลอื่นใช้ได้ ควรตรวจเงื่อนไขของรายการนั้นในปีภาษีที่กำลังยื่น และเก็บเอกสารหรือข้อมูลรองรับไว้

ถูกหักภาษีไว้เกิน ขอคืนได้หรือไม่

หากเมื่อคำนวณภาษีแล้วพบว่าภาษีที่ถูกหักหรือชำระไว้ระหว่างปีสูงกว่าภาษีที่ต้องชำระ อาจเกิดสิทธิในการขอคืนภาษีตามหลักเกณฑ์

ต้นฉบับเดิมของบทความกล่าวถึงการรับคืนผ่านบัญชีที่ผูกพร้อมเพย์กับเลขประจำตัวประชาชน ซึ่งช่วยให้การรับเงินคืนสะดวกขึ้น ผู้ขอคืนควรตรวจข้อมูลของตนเองให้ถูกต้องก่อนดำเนินการ

ผู้ประกอบการบุคคลธรรมดาควรแยกข้อมูลธุรกิจออกจากเรื่องส่วนตัว

หากมีรายได้จากธุรกิจ การแยกข้อมูลรายรับ รายจ่าย เอกสารซื้อขาย และบัญชีธนาคารที่ใช้ในกิจการออกจากรายการส่วนตัวจะช่วยให้รวบรวมข้อมูลตอนสิ้นปีได้ง่ายขึ้น

ปัญหาที่พบได้บ่อยคือมีเงินเข้าออกบัญชีเดียวกันจำนวนมากจนไม่สามารถอธิบายย้อนหลังได้ว่ารายการใดเป็นรายได้ของธุรกิจ รายการใดเป็นเงินส่วนตัว หรือรายการใดเป็นเพียงการโอนระหว่างบัญชีของตนเอง

สำหรับผู้ประกอบการที่มีรายการธุรกิจจำนวนมาก สามารถศึกษาบริการรับทำบัญชีเพื่อดูแนวทางจัดระบบรายรับรายจ่ายของกิจการ

ขายของออนไลน์ควรเก็บข้อมูลอะไร

ผู้ขายออนไลน์ควรจัดเก็บยอดขายจากแต่ละช่องทาง ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม รายการคืนสินค้า ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง และยอดเงินที่ได้รับจริง เพราะเงินที่โอนเข้าบัญชีหลังถูกหักค่าธรรมเนียมอาจไม่ใช่ตัวเลขเดียวกับยอดขาย

หากกิจการเริ่มมีระบบซื้อขายและเอกสารจำนวนมาก สามารถอ่านการเตรียมเอกสารบัญชีเพื่อจัดหลักฐานให้ตรวจสอบย้อนหลังได้ง่ายขึ้น

เรื่อง VAT เป็นคนละส่วนกับภาษีเงินได้

ผู้ประกอบการบางรายเข้าใจว่าหากยื่นภาษีเงินได้แล้วเรื่องภาษีทั้งหมดถือว่าจบ แต่ภาษีเงินได้และภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นภาษีคนละประเภทและมีหน้าที่แตกต่างกัน

หากประกอบธุรกิจและรายรับเริ่มเข้าใกล้เกณฑ์ VAT ควรศึกษาจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแยกต่างหาก

รายได้เริ่มมากขึ้น ควรวางแผนระหว่างปี

สำหรับผู้ประกอบการ การรู้ตัวเลขภาษีตอนถึงวันยื่นอาจช้าเกินไป เพราะรายได้ ค่าใช้จ่าย เอกสาร และการตัดสินใจทางธุรกิจเกิดขึ้นมาตลอดทั้งปี

หากธุรกิจเริ่มมีรายได้หลายประเภทหรือโครงสร้างซับซ้อนขึ้น สามารถศึกษาการวางแผนภาษีสำหรับธุรกิจเพื่อเตรียมข้อมูลตั้งแต่ระหว่างปี ไม่ใช่รอจนถึงวันยื่นแบบ

กิจการที่มีเอกสารมากควรวางระบบอย่างไร

เมื่อเอกสารเพิ่มขึ้น การจัดเก็บแบบเดิมอาจเริ่มไม่เพียงพอ จึงควรกำหนดขั้นตอนรับเอกสาร การบันทึกรายรับรายจ่าย การตรวจสอบ และการจัดเก็บข้อมูลให้ชัดเจน

สามารถดูบริการรับวางระบบบัญชีสำหรับธุรกิจที่ต้องการจัด Workflow งานบัญชีให้เป็นระบบมากขึ้น

ทำธุรกิจในรูปบริษัท ภาษีจะเป็นอีกระบบหนึ่ง

บทความนี้พูดถึงภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเป็นหลัก หากกิจการดำเนินงานในรูปบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หน้าที่ด้านภาษีเงินได้จะต่างออกไป และไม่ควรนำหลักของ ภ.ง.ด.90/91 ไปใช้กับนิติบุคคล

ผู้ที่กำลังพิจารณาเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจสามารถศึกษาข้อมูลการจดทะเบียนบริษัทเพื่อเข้าใจขั้นตอนก่อนตัดสินใจ

ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง