จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม VAT รายได้เกิน 1.8 ล้าน ต้องทำอย่างไร

ภาษีมูลค่าเพิ่ม VAT คืออะไร

ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ Value Added Tax : VAT เป็นภาษีทางอ้อมที่จัดเก็บจากการขายสินค้าและการให้บริการในแต่ละขั้นตอนของธุรกิจ โดยผู้ประกอบการจดทะเบียนมีหน้าที่เรียกเก็บภาษีจากผู้ซื้อหรือผู้รับบริการ แล้วนำมาคำนวณกับภาษีซื้อของกิจการก่อนนำส่งกรมสรรพากร

สำหรับกิจการทั่วไปในปัจจุบัน อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มที่ใช้คือร้อยละ 7 ดังนั้นหากขายสินค้าราคา 100 บาทก่อน VAT จะมีภาษีมูลค่าเพิ่ม 7 บาท รวมเป็นเงินที่เรียกเก็บจากลูกค้า 107 บาท

อย่างไรก็ตาม การอยู่ในระบบ VAT ไม่ได้หมายความว่ากิจการนำภาษีซื้อทุกใบมาหักภาษีขายได้ทั้งหมด ต้องพิจารณาความถูกต้องของใบกำกับภาษี ความเกี่ยวข้องกับกิจการ และข้อห้ามตามกฎหมายด้วย

ใครมีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม

กรณีที่พบมากที่สุดคือผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการเป็นปกติธุระ ซึ่งสินค้าหรือบริการนั้นอยู่ในบังคับต้องเสีย VAT และมีรายรับเกินกว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี

ก่อนสรุปว่าต้องจด VAT หรือไม่ ควรตรวจด้วยว่ารายได้ของกิจการนั้นอยู่ในประเภทที่ได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มตามกฎหมายหรือไม่ เพราะกิจการบางประเภทแม้มีรายรับสูงก็อาจมีหลักเกณฑ์ต่างจากธุรกิจทั่วไป

รายได้เกิน 1.8 ล้านบาท ต้องจด VAT ภายในกี่วัน

หากกิจการอยู่ในข่ายต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม และรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ภายใน 30 วันนับแต่วันที่มีรายรับเกินเกณฑ์

ดังนั้นเจ้าของกิจการไม่ควรรอให้ปิดบัญชีสิ้นปีจึงค่อยตรวจยอดขาย แต่ควรติดตามรายรับสะสมเป็นระยะ โดยเฉพาะธุรกิจที่มีรายได้เติบโตเร็ว ร้านค้าออนไลน์ ร้านอาหาร ธุรกิจบริการ และกิจการที่มียอดขายผันผวนตามฤดูกาล

รายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้านบาท จด VAT ได้หรือไม่

รายรับไม่เกิน 1.8 ล้านบาทไม่ได้หมายความว่าจะห้ามจด VAT เสมอไป ผู้ประกอบการบางกรณีสามารถยื่นขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มได้โดยสมัครใจ หากประกอบกิจการที่อยู่ในระบบ VAT และเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร

การสมัครเข้าระบบ VAT ก่อนถึงเกณฑ์ควรพิจารณาจากลักษณะธุรกิจ เช่น ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นบริษัทที่ต้องการใบกำกับภาษี มีการลงทุนหรือซื้อสินค้าที่มี VAT จำนวนมาก หรือมีแผนขยายกิจการในระยะใกล้

แต่ควรมองอีกด้านด้วยว่า เมื่อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนแล้ว จะมีหน้าที่ด้านเอกสารและการยื่นแบบทุกเดือน จึงควรพิจารณาทั้งประโยชน์และภาระงานก่อนตัดสินใจ

จด VAT แล้วมีหน้าที่อะไรบ้าง

การจด VAT ไม่ได้จบในวันที่ได้รับทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม หลังจากนั้นกิจการต้องจัดระบบเอกสารให้สามารถตรวจสอบภาษีขาย ภาษีซื้อ และยอดที่ต้องนำส่งในแต่ละเดือน

ผู้ประกอบการที่เพิ่งจด VAT ควรให้ความสำคัญกับระบบเอกสารตั้งแต่เดือนแรก เพราะหากเอกสารย้อนหลังไม่ครบหรือแยกภาษีซื้อ–ภาษีขายไม่ถูกต้อง การแก้ไขภายหลังมักใช้เวลาและอาจมีผลต่อภาษีที่ต้องชำระ

ภาษีขาย คืออะไร

ภาษีขาย คือภาษีมูลค่าเพิ่มที่ผู้ประกอบการจดทะเบียนเรียกเก็บจากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ เมื่อเกิดความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม

ตัวอย่างเช่น กิจการขายสินค้าราคา 10,000 บาทก่อน VAT หากใช้อัตรา 7% จะมีภาษีขาย 700 บาท และลูกค้าชำระรวม 10,700 บาท

ภาษีซื้อ คืออะไร

ภาษีซื้อ คือ VAT ที่ผู้ประกอบการจดทะเบียนจ่ายให้แก่ผู้ขายสินค้าหรือผู้ให้บริการรายอื่นจากการซื้อสินค้าหรือรับบริการที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการ

แต่การมีใบกำกับภาษีไม่ได้หมายความว่าภาษีซื้อทุกใบสามารถนำมาหักได้ทันที ต้องตรวจทั้งรูปแบบใบกำกับภาษี ความเกี่ยวข้องกับกิจการ และรายการภาษีซื้อต้องห้ามตามประมวลรัษฎากร

VAT ที่ต้องชำระคำนวณอย่างไร

ตัวอย่าง หากเดือนหนึ่งกิจการมีภาษีขาย 14,000 บาท และมีภาษีซื้อที่ใช้สิทธิได้ 8,000 บาท กิจการจะมี VAT ต้องชำระ 6,000 บาท

ใบกำกับภาษีสำคัญอย่างไร

ใบกำกับภาษีเป็นเอกสารสำคัญในระบบ VAT ผู้ประกอบการจดทะเบียนมีหน้าที่ออกใบกำกับภาษีเมื่อมีการขายสินค้าหรือให้บริการตามเวลาที่ความรับผิดทางภาษีเกิดขึ้น

ในทางปฏิบัติพบทั้งใบกำกับภาษีแบบเต็มรูปและใบกำกับภาษีอย่างย่อ โดยการนำภาษีซื้อมาใช้สิทธิต้องตรวจว่าเอกสารนั้นเข้าเงื่อนไขตามกฎหมายหรือไม่

สาระสำคัญของใบกำกับภาษีแบบเต็มรูป

ก่อนบันทึกภาษีซื้อควรตรวจใบกำกับภาษีทุกครั้ง โดยเฉพาะชื่อกิจการ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ที่อยู่ สาขา และรายละเอียดอื่นที่เกี่ยวข้อง เพราะเอกสารที่ไม่ถูกต้องอาจมีผลต่อสิทธิในการนำภาษีซื้อมาใช้

ภ.พ.30 ต้องยื่นเมื่อไร

ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 เป็นรายเดือน แม้บางเดือนจะไม่มีรายการขาย หรือไม่มีภาษีที่ต้องชำระก็ตาม

กำหนดปกติสำหรับการยื่นแบบคือภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ส่วนการยื่นผ่านระบบอินเทอร์เน็ตอาจได้รับสิทธิขยายกำหนดเวลาตามประกาศที่ใช้บังคับ ซึ่งปัจจุบันโดยทั่วไปเป็นภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป

ก่อนยื่นจริงควรตรวจปฏิทินภาษีของกรมสรรพากรในแต่ละเดือนด้วย เพราะหากวันครบกำหนดตรงกับวันหยุดราชการ วันยื่นอาจเลื่อนไปตามหลักเกณฑ์

กิจการที่ไม่ต้องจด VAT มีกรณีใดบ้าง

ผู้ประกอบการที่มีรายรับไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีโดยทั่วไปได้รับยกเว้นหน้าที่จดทะเบียน VAT หากไม่มีเหตุอื่นที่ทำให้ต้องจด รวมถึงกิจการบางประเภทที่กฎหมายกำหนดให้ได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรพิจารณาจากยอดรายรับเพียงอย่างเดียว เพราะสินค้าหรือบริการบางประเภทมีหลักเกณฑ์เฉพาะ ก่อนสรุปว่ากิจการได้รับยกเว้นควรตรวจประเภทกิจการตามกฎหมายอีกครั้ง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยหลังจด VAT

ก่อนจด VAT ควรเตรียมระบบอะไรบ้าง

ธุรกิจที่กำลังเข้าใกล้เกณฑ์ VAT ควรเตรียมระบบก่อนวันที่เริ่มมีหน้าที่จริง ไม่ว่าจะเป็นโปรแกรมออกเอกสาร การกำหนดเลขที่ใบกำกับภาษี การเก็บเอกสารซื้อ การแยกสาขา และการตรวจยอดขายจากช่องทางต่าง ๆ

โดยเฉพาะธุรกิจออนไลน์ ควรตรวจให้ยอดขายจาก Marketplace เว็บไซต์ Social Media การโอนตรง และช่องทางหน้าร้านถูกรวบรวมเข้าด้วยกัน เพราะการดูเฉพาะยอดเงินที่เข้าบัญชีธนาคารอาจไม่สะท้อนรายรับของกิจการทั้งหมด

สามารถศึกษาเรื่องการจัดระบบเพิ่มเติมได้ที่บริการรับวางระบบบัญชีและบริการรับทำบัญชี