บริษัทจ่ายเงินจริง มีใบเสร็จจริง และลงบัญชีจริง ก็ไม่ได้แปลว่าจะนำไปลดกำไรทางภาษีได้ทุกบาท
ค่าใช้จ่ายต้องห้าม มีอะไรบ้าง? รู้มาตรา 65 ตรี และวิธีบวกกลับภาษีให้ถูกต้อง
ค่าใช้จ่ายต้องห้าม หรือรายจ่ายต้องห้าม เป็นประเด็นสำคัญสำหรับบริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล เพราะรายจ่ายบางรายการสามารถบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทางบัญชีได้ แต่เมื่อคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลกลับไม่สามารถนำมาหักจากกำไรสุทธิทางภาษีได้
หากนำรายจ่ายเหล่านี้ไปหักโดยไม่ได้ปรับปรุง บริษัทอาจคำนวณกำไรสุทธิทางภาษีต่ำกว่าที่ควร ดังนั้นเจ้าของธุรกิจควรเข้าใจว่าอะไรคือรายจ่ายต้องห้าม อะไรต้อง “บวกกลับ” และอะไรเพียงแค่ต้องมีหลักฐานเพิ่มเติมก่อนนำไปคำนวณภาษี
สรุปก่อนอ่าน
- ค่าใช้จ่ายทางบัญชี ไม่เท่ากับรายจ่ายทางภาษีเสมอไป
- รายจ่ายตามมาตรา 65 ตรีบางประเภทต้องบวกกลับ
- ค่าใช้จ่ายส่วนตัวของกรรมการอาจเป็นรายจ่ายต้องห้าม
- ค่าปรับและเงินเพิ่มบางประเภทหักภาษีไม่ได้
- การซื้อสินทรัพย์อาจต้องบันทึกเป็นสินทรัพย์ ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายทันที
- ไม่มีใบกำกับภาษีไม่ได้แปลว่าเป็นรายจ่ายต้องห้ามทุกกรณี
- หลักฐานว่าใครรับเงินและจ่ายเพื่ออะไรมีความสำคัญมาก
ไม่แน่ใจว่าค่าใช้จ่ายบริษัทบางรายการต้องบวกกลับหรือไม่?
สำนักงานบัญชี พีทูพีช่วยดูแลงานบัญชีและภาษีสำหรับบริษัท พร้อมตรวจรายการและเอกสารที่เกี่ยวข้องก่อนจัดทำภาษีเงินได้นิติบุคคล
โทร 097-236-2994LINE: p2pacc
1. ค่าใช้จ่ายต้องห้าม คืออะไร
ค่าใช้จ่ายต้องห้าม คือรายการที่กฎหมายไม่อนุญาตให้นำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษีของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล แม้ว่าทางบัญชีอาจมีการบันทึกรายการดังกล่าวเป็นค่าใช้จ่ายแล้วก็ตาม
จุดนี้ทำให้เจ้าของธุรกิจต้องแยกคำว่า “ค่าใช้จ่ายทางบัญชี” ออกจาก “รายจ่ายที่หักได้ทางภาษี”
ตัวอย่างเช่น บริษัทจ่ายเงินบางรายการจริงและบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุน แต่หากรายการนั้นเข้าลักษณะรายจ่ายต้องห้ามตามประมวลรัษฎากร เมื่อคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลจะต้องปรับปรุงรายการดังกล่าว
หากต้องการดูภาพรวมการคำนวณภาษีบริษัท สามารถอ่านยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลออนไลน์เพิ่มเติม
2. ค่าใช้จ่ายบวกกลับ คืออะไร
คำว่า “บวกกลับ” หมายถึงการนำค่าใช้จ่ายบางรายการที่ถูกบันทึกไว้ทางบัญชีกลับมารวมในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี เพราะกฎหมายไม่อนุญาตให้นำรายการนั้นมาหักเป็นรายจ่ายทางภาษี
ตัวอย่างง่าย ๆ
บริษัทมีกำไรทางบัญชี 500,000 บาท และในค่าใช้จ่ายมีรายจ่ายต้องห้าม 20,000 บาท เมื่อนำมาคำนวณภาษี จะต้องพิจารณาปรับบวกกลับรายการ 20,000 บาท ทำให้ฐานกำไรทางภาษีเพิ่มขึ้นตามรายการที่ปรับปรุง
ดังนั้นการบวกกลับไม่ได้หมายความว่าต้องลบรายการออกจากบัญชีเสมอไป แต่เป็นการปรับปรุงเพื่อคำนวณกำไรสุทธิทางภาษีให้ถูกต้องตามกฎหมาย
.jpg)
3. รายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี มีอะไรบ้าง
มาตรา 65 ตรีแห่งประมวลรัษฎากรกำหนดรายการหลายประเภทที่ไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ
เจ้าของกิจการไม่จำเป็นต้องท่องทุกข้อ แต่ควรเข้าใจกลุ่มที่พบในธุรกิจทั่วไป เพื่อให้สามารถตั้งคำถามกับฝ่ายบัญชีได้ก่อนปิดงบ
- รายจ่ายส่วนตัว การให้โดยเสน่หา หรือรายจ่ายบางประเภทที่ไม่เกี่ยวกับกิจการ
- รายจ่ายที่มีลักษณะเป็นการลงทุนหรือทำให้ทรัพย์สินดีขึ้น
- เบี้ยปรับ เงินเพิ่มภาษีอากร และค่าปรับทางอาญาตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
- ภาษีเงินได้นิติบุคคลของบริษัทเอง
- เงินเดือนผู้ถือหุ้นหรือหุ้นส่วนเฉพาะส่วนที่เกินสมควร
- รายจ่ายที่กำหนดขึ้นเองโดยไม่มีการจ่ายจริง
- รายจ่ายบางรายการที่พิสูจน์ผู้รับเงินไม่ได้
- รายจ่ายที่กำหนดจ่ายจากผลกำไรหลังสิ้นรอบบัญชี
รายละเอียดของแต่ละรายการมีเงื่อนไขและข้อยกเว้น จึงไม่ควรตัดสินจากชื่อรายการบัญชีเพียงอย่างเดียว
4. ค่าใช้จ่ายส่วนตัวของกรรมการและผู้ถือหุ้น
ปัญหาที่พบได้บ่อยในบริษัท SME คือเงินส่วนตัวของกรรมการปะปนกับเงินบริษัท เช่น ใช้บัตรบริษัทซื้อของส่วนตัว จ่ายค่าเดินทางท่องเที่ยว หรือจ่ายค่าใช้จ่ายที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับการดำเนินกิจการ
หากไม่มีเหตุผลทางธุรกิจและไม่มีความผูกพันที่เกี่ยวข้องกับกิจการ รายการดังกล่าวอาจเข้าลักษณะรายจ่ายส่วนตัวซึ่งไม่สามารถหักในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษีได้
ทางปฏิบัติควรแยกบัญชีธนาคารและบัตรที่ใช้สำหรับบริษัทออกจากบัญชีส่วนตัว และกำหนดขั้นตอนการเบิกค่าใช้จ่ายให้มีผู้อนุมัติ
กรณีมีค่าใช้จ่ายที่เอกสารไม่ครบ สามารถอ่านรายจ่ายไม่มีบิลทำอย่างไรเพิ่มเติม
5. เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และค่าปรับ หักเป็นค่าใช้จ่ายได้หรือไม่
มาตรา 65 ตรีกำหนดให้เบี้ยปรับและเงินเพิ่มภาษีอากร ค่าปรับทางอาญา รวมถึงภาษีเงินได้ของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล เป็นรายจ่ายต้องห้ามตามเงื่อนไขของกฎหมาย
ดังนั้น หากบริษัทมีการจ่ายเงินจากการยื่นภาษีล่าช้าหรือมีรายการค่าปรับ ไม่ควรนำชื่อรายการไปหักภาษีทันที แต่ควรให้ผู้ทำบัญชีตรวจว่ารายการนั้นเข้าข่ายใด
สิ่งสำคัญคือ ค่าปรับทุกประเภทไม่ได้มีผลทางภาษีเหมือนกันทั้งหมด จึงควรพิจารณากฎหมายที่เป็นที่มาของค่าปรับแต่ละรายการก่อนบันทึกการปรับปรุงภาษี
รายจ่ายที่จ่ายจริง ถ้าจัดประเภทผิด อาจทำให้ภาษีปลายปีเปลี่ยนได้
ตรวจรายการระหว่างปีและแยกรายจ่ายที่ต้องพิจารณาทางภาษีไว้ตั้งแต่ต้น จะช่วยให้การทำ ภ.ง.ด.50 และปิดงบไม่ต้องย้อนแก้รายการจำนวนมาก
โทร 097-236-2994LINE: p2pacc6. ซื้อทรัพย์สิน ไม่ได้หมายความว่าจะหักเป็นค่าใช้จ่ายทั้งหมดทันที
รายจ่ายที่มีลักษณะเป็นการลงทุน เช่น ซื้อเครื่องจักร คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์สำนักงาน หรือปรับปรุงทรัพย์สินให้มีอายุการใช้งานยาวนานขึ้น อาจไม่สามารถนำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายทั้งหมดในรอบบัญชีที่จ่ายเงิน
หากรายการนั้นเข้าลักษณะสินทรัพย์ ต้องบันทึกเป็นสินทรัพย์และรับรู้ค่าเสื่อมราคาตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
จึงไม่ควรซื้อทรัพย์สินช่วงปลายปีเพียงเพราะเข้าใจว่าจะนำยอดซื้อทั้งหมดมาลดกำไรสุทธิทันที
ประเด็นนี้เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่า “เงินออกจากบัญชีแล้ว” ไม่ได้แปลว่า “หักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้เต็มจำนวนทันที”
.jpg)
7. ไม่มีใบกำกับภาษี เท่ากับเป็นค่าใช้จ่ายต้องห้ามหรือไม่
ไม่ควรสรุปแบบนั้นทุกกรณี
ใบกำกับภาษีเกี่ยวข้องโดยตรงกับสิทธิด้าน VAT แต่การพิจารณาว่ารายจ่ายสามารถหักในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลได้หรือไม่ ต้องดูข้อเท็จจริงและหลักฐานประกอบด้วย
สำหรับรายจ่ายที่ไม่มีใบเสร็จหรือผู้ขายไม่ได้ออกเอกสารมาตรฐาน หากบริษัทสามารถพิสูจน์ได้ว่าเกิดรายการจริง เกี่ยวข้องกับกิจการ และสามารถพิสูจน์ได้ว่าใครเป็นผู้รับเงิน ก็ต้องพิจารณาจากหลักฐานทั้งหมด ไม่ควรตัดสินจากการไม่มีใบกำกับภาษีเพียงอย่างเดียว
หลักฐานที่ควรมีเมื่อเอกสารไม่สมบูรณ์
- ชื่อและข้อมูลผู้รับเงิน
- วันที่เกิดรายการ
- จำนวนเงิน
- รายละเอียดว่าสินค้าหรือบริการคืออะไร
- หลักฐานการชำระเงิน
- สัญญา ใบสั่งซื้อ หรือข้อความยืนยันการซื้อขาย
- เอกสารภายในที่ระบุวัตถุประสงค์ของการจ่าย
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เอกสารทำบัญชีมีอะไรบ้าง
8. เงินเดือนกรรมการหรือผู้ถือหุ้นเป็นรายจ่ายต้องห้ามทุกกรณีไหม
ไม่ใช่ทุกกรณี แต่หากเงินเดือนของผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนสูงเกินสมควร กฎหมายกำหนดให้เฉพาะส่วนที่เกินสมควรเป็นรายจ่ายต้องห้าม
จึงควรมีข้อมูลสนับสนุนว่าเงินเดือนหรือค่าตอบแทนสอดคล้องกับหน้าที่ ความรับผิดชอบ ปริมาณงาน และระดับค่าตอบแทนที่เหมาะสม
การจ่ายค่าตอบแทนให้กรรมการและผู้ถือหุ้นจึงควรวางโครงสร้างให้ชัดตั้งแต่ต้น ไม่ควรรอถึงปลายปีแล้วกำหนดตัวเลขเพื่อทำให้กำไรลดลง
9. รายจ่ายที่ตั้งขึ้นเองโดยไม่มีการจ่ายจริง
บริษัทไม่ควรสร้างค่าใช้จ่ายขึ้นเองเพียงเพื่อทำให้กำไรทางภาษีลดลง เช่น บันทึกค่าบริการที่ไม่มีผู้ให้บริการจริง หรือสร้างรายการที่ไม่มีการรับทรัพย์สินหรือประโยชน์ใดตอบแทน
รายจ่ายประเภทนี้เป็นหนึ่งในรายการที่มาตรา 65 ตรีกำหนดไว้ และเป็นเหตุผลที่เอกสารเพียงชิ้นเดียวอาจไม่เพียงพอ หากข้อเท็จจริงของธุรกรรมไม่เกิดขึ้นจริง
การตรวจบัญชีจึงควรดูทั้งเอกสาร การจ่ายเงิน และสาระของธุรกรรมร่วมกัน
10. รายจ่ายที่พิสูจน์ผู้รับเงินไม่ได้
มาตรา 65 ตรีมีหลักเกี่ยวกับรายจ่ายที่ผู้จ่ายพิสูจน์ไม่ได้ว่าใครเป็นผู้รับ ซึ่งอาจกลายเป็นรายจ่ายต้องห้าม
อย่างไรก็ตาม กรมสรรพากรยกตัวอย่างว่า หากบริษัทมีหลักฐานการจ่ายที่ระบุชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวประชาชน วัน เดือน ปี จำนวนเงิน รายการที่จ่าย และมีลายมือชื่อผู้รับ ก็สามารถใช้เป็นหลักฐานประกอบการพิสูจน์ผู้รับเงินได้ตามข้อเท็จจริง
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม “ไม่มีใบเสร็จ” กับ “พิสูจน์รายจ่ายไม่ได้” จึงไม่ใช่ความหมายเดียวกัน

11. ตัวอย่างค่าใช้จ่ายบวกกลับ
ตัวอย่างที่ 1 ค่าใช้จ่ายส่วนตัวกรรมการ
บริษัทจ่ายค่าท่องเที่ยวส่วนตัวของกรรมการ 30,000 บาท และบันทึกเป็นค่าเดินทาง หากไม่มีความเกี่ยวข้องกับธุรกิจ รายการนี้ต้องพิจารณาเป็นรายจ่ายส่วนตัวและปรับปรุงทางภาษี
ตัวอย่างที่ 2 ซื้อคอมพิวเตอร์
บริษัทซื้อคอมพิวเตอร์เพื่อใช้งานระยะยาว หากเข้าลักษณะเป็นสินทรัพย์ ไม่ควรนำราคาซื้อทั้งหมดมาหักเป็นค่าใช้จ่ายทันที แต่ต้องพิจารณาการบันทึกสินทรัพย์และค่าเสื่อมราคา
ตัวอย่างที่ 3 รายจ่ายไม่มีใบเสร็จมาตรฐาน
บริษัทจ่ายค่าบริการจริงแต่ไม่ได้รับใบเสร็จมาตรฐาน ไม่ควรตัดเป็นรายจ่ายต้องห้ามทันที ควรรวบรวมข้อมูลผู้รับเงิน หลักฐานโอน สัญญา และหลักฐานที่พิสูจน์ว่ารายการเกิดขึ้นจริงก่อนพิจารณาทางภาษี
12. วิธีตรวจค่าใช้จ่ายก่อนบันทึกและก่อนปิดบัญชี
บริษัทสามารถลดปัญหารายจ่ายต้องห้ามได้ตั้งแต่ต้นทาง หากมี Checklist สำหรับพนักงาน ฝ่ายจัดซื้อ และฝ่ายบัญชี
- ถามว่าเกี่ยวข้องกับธุรกิจหรือไม่ — หากเป็นค่าใช้จ่ายส่วนตัวควรแยกตั้งแต่ต้น
- ตรวจว่ารายการเกิดขึ้นจริงหรือไม่ — มีสินค้า บริการ หรือประโยชน์ตอบแทนจริง
- ตรวจผู้รับเงิน — สามารถระบุได้ว่าใครเป็นผู้รับหรือไม่
- ตรวจเอกสาร — ใบเสร็จ ใบกำกับภาษี สัญญา ใบสั่งซื้อ หรือหลักฐานอื่น
- ตรวจการชำระเงิน — เชื่อมกับบัญชีธนาคารหรือหลักฐานจ่ายได้
- ตรวจภาษีหัก ณ ที่จ่าย — รายการนั้นมีหน้าที่หักหรือไม่
- ตรวจว่าเป็นสินทรัพย์หรือค่าใช้จ่าย — โดยเฉพาะรายการมูลค่าสูงและใช้งานหลายปี
- ทำเครื่องหมายรายการที่ต้องปรับภาษี — เพื่อไม่ให้ตกหล่นตอนทำ ภ.ง.ด.50
ถ้าต้องการวางระบบตั้งแต่ต้น สามารถอ่านบริการรับวางระบบบัญชี
รายจ่ายต้องห้ามที่ดีที่สุด คือรายการที่ถูกแยกออกตั้งแต่ก่อนถึงวันยื่นภาษี
สำนักงานบัญชี พีทูพีพร้อมช่วยดูแลงานบัญชี ภาษี เอกสาร และตรวจรายการสำหรับบริษัท เพื่อให้ข้อมูลพร้อมก่อนปิดงบและยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคล
โทร 097-236-2994LINE: p2pacc
13. ค่าใช้จ่ายต้องห้ามกระทบภาษีอย่างไร
เมื่อบริษัทนำรายจ่ายที่กฎหมายไม่อนุญาตไปหักกำไรทางภาษี กำไรสุทธิที่ใช้คำนวณภาษีอาจต่ำกว่าที่ถูกต้อง
เมื่อปรับรายการต้องห้ามกลับเข้ามา ฐานกำไรสุทธิทางภาษีจะเพิ่มขึ้น และอาจทำให้จำนวนภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ต้องชำระเปลี่ยนแปลง
หากตรวจพบก่อนยื่นแบบ บริษัทสามารถปรับปรุงได้ตั้งแต่ขั้นตอนคำนวณภาษี จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมสำนักงานบัญชีควรตรวจรายการเหล่านี้ก่อนจัดทำ ภ.ง.ด.50
ดูเรื่องภาษีประจำปีเพิ่มเติมได้ที่การยื่น ภ.ง.ด.50 ออนไลน์
14. ค่าใช้จ่ายต้องห้ามกับการวางแผนภาษี
การวางแผนภาษีที่ดีไม่ใช่การพยายามสร้างค่าใช้จ่ายให้บริษัทมากที่สุด แต่ต้องทำให้ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริงมีหลักฐาน มีเหตุผลทางธุรกิจ และได้รับการจัดประเภทอย่างถูกต้อง
หากรายจ่ายที่เกิดขึ้นจริงสามารถใช้สิทธิทางภาษีได้ ก็ควรรักษาเอกสารและบันทึกให้ครบ แต่หากเข้าลักษณะต้องห้ามก็ควรแยกไว้เพื่อปรับปรุงอย่างถูกต้อง
สามารถอ่านต่อเรื่องสำนักงานบัญชีช่วยลดภาษีได้อย่างไรและที่ปรึกษาภาษีธุรกิจ
15. คำถามที่พบบ่อยเรื่องค่าใช้จ่ายต้องห้าม
1. ค่าใช้จ่ายต้องห้ามคืออะไร?
คือรายจ่ายที่กฎหมายไม่อนุญาตให้นำมาหักในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี แม้บางรายการจะถูกบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทางบัญชีแล้วก็ตาม
2. ค่าใช้จ่ายบวกกลับคืออะไร?
คือค่าใช้จ่ายทางบัญชีบางรายการที่ต้องนำกลับมารวมในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี เนื่องจากกฎหมายไม่อนุญาตให้หักเป็นรายจ่าย
3. ไม่มีใบเสร็จถือเป็นค่าใช้จ่ายต้องห้ามเลยไหม?
ไม่ควรสรุปทันที ต้องดูว่าสามารถพิสูจน์การจ่าย วัตถุประสงค์ทางธุรกิจ และผู้รับเงินได้หรือไม่ รวมถึงหลักฐานอื่นที่เกี่ยวข้อง
4. ค่าใช้จ่ายส่วนตัวของกรรมการหักภาษีได้ไหม?
หากเป็นค่าใช้จ่ายส่วนตัวและไม่เกี่ยวข้องกับกิจการ โดยทั่วไปเข้าลักษณะรายจ่ายต้องห้ามและไม่ควรนำไปลดกำไรทางภาษี
5. ซื้อสินทรัพย์ปลายปีช่วยลดภาษีได้ทั้งหมดไหม?
ไม่จำเป็น หากรายการเข้าลักษณะสินทรัพย์อาจต้องบันทึกเป็นสินทรัพย์และรับรู้ค่าเสื่อมราคาตามหลักเกณฑ์ ไม่ใช่หักราคาซื้อทั้งหมดทันที
6. รายจ่ายต้องห้ามต้องลบออกจากบัญชีไหม?
ไม่ใช่ทุกกรณี เพราะบางรายการยังเป็นค่าใช้จ่ายทางบัญชี เพียงแต่ต้องปรับบวกกลับเมื่อคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี
สรุป ค่าใช้จ่ายต้องห้ามไม่ได้ดูจาก “มีใบเสร็จหรือไม่มี” เพียงอย่างเดียว
การพิจารณารายจ่ายทางภาษีต้องดูทั้งข้อเท็จจริง ความเกี่ยวข้องกับกิจการ ผู้รับเงิน หลักฐานการจ่าย ลักษณะของรายการ และข้อกำหนดตามประมวลรัษฎากร
รายการที่จ่ายเงินจริงอาจเป็นรายจ่ายต้องห้าม ขณะที่บางรายการไม่มีใบเสร็จมาตรฐานก็ไม่ได้หมายความว่าจะหมดสิทธิทันที หากสามารถพิสูจน์ธุรกรรมและผู้รับเงินได้ตามข้อเท็จจริง
ใบเสร็จหนึ่งใบอาจช่วยยืนยันว่าจ่ายเงินจริง แต่ไม่ได้เป็นผู้ตัดสินสุดท้ายว่ารายจ่ายนั้นลดภาษีได้หรือไม่
สิ่งที่ทำให้บัญชีแข็งแรงคือทุกค่าใช้จ่ายสามารถตอบได้ว่า “จ่ายให้ใคร จ่ายเพื่ออะไร เกี่ยวข้องกับธุรกิจอย่างไร และกฎหมายอนุญาตให้หักได้หรือไม่” หากตอบได้ตั้งแต่ต้น การปิดงบและคำนวณภาษีปลายปีก็จะไม่กลายเป็นการตามแก้ตัวเลขย้อนหลัง