สภาวิชาชีพบัญชีคืออะไร มีหน้าที่และเกี่ยวข้องกับนักบัญชีอย่างไร

สภาวิชาชีพบัญชีคืออะไร

สภาวิชาชีพบัญชีเป็นองค์กรวิชาชีพบัญชีของประเทศไทย จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 มีฐานะเป็นนิติบุคคล และมีวัตถุประสงค์สำคัญในการส่งเสริมและพัฒนาวิชาชีพบัญชี

งานของสภาฯ จึงครอบคลุมมากกว่าการดูแลนักบัญชีรายบุคคล เพราะเกี่ยวข้องตั้งแต่การกำหนดมาตรฐาน การพัฒนาความรู้ การกำกับจรรยาบรรณ ไปจนถึงกิจกรรมที่ช่วยยกระดับวิชาชีพบัญชีโดยรวม

ผู้ที่กำลังเริ่มต้นเส้นทางวิชาชีพสามารถอ่านเพิ่มเติมที่ การขึ้นทะเบียนผู้ทำบัญชี เพื่อเข้าใจเส้นทางและหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพมากขึ้น

หน้าที่สำคัญของสภาวิชาชีพบัญชี

บทบาทด้านมาตรฐานการรายงานทางการเงิน

มาตรฐานการรายงานทางการเงินช่วยกำหนดหลักการที่ใช้ในการรับรู้ วัดมูลค่า นำเสนอ และเปิดเผยข้อมูลทางการเงิน เพื่อให้ข้อมูลของกิจการมีกรอบในการจัดทำและสามารถนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม

สำหรับผู้ประกอบการ เรื่องนี้อาจดูเป็นงานของนักบัญชี แต่มีผลกับธุรกิจโดยตรง เช่น การรับรู้รายได้ การบันทึกสินทรัพย์ การตั้งค่าเผื่อ และการนำเสนอรายการในงบการเงิน

พื้นฐานของข้อมูลที่เข้าสู่งบยังเริ่มจากโครงสร้างบัญชีที่ดี หากต้องการศึกษาเรื่องนี้สามารถอ่าน ผังบัญชีคืออะไร เพื่อเห็นความเชื่อมโยงระหว่างรายการประจำวันกับรายงานทางการเงิน

บทบาทด้านมาตรฐานการสอบบัญชี

อีกด้านหนึ่งที่สำคัญคือมาตรฐานการสอบบัญชี ซึ่งใช้เป็นกรอบสำหรับผู้สอบบัญชีในการวางแผน ตรวจสอบ ประเมินหลักฐาน และแสดงความเห็นต่องบการเงินตามข้อกำหนดของวิชาชีพ

ผู้สอบบัญชีจึงไม่ได้ตรวจงบตามความเห็นส่วนบุคคล แต่ต้องปฏิบัติงานภายใต้มาตรฐานและจรรยาบรรณที่เกี่ยวข้อง ธุรกิจที่ต้องการดูขอบเขตงานสามารถอ่าน บริการตรวจสอบบัญชี

จรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีสำคัญอย่างไร

นักบัญชีและผู้สอบบัญชีต้องทำงานกับข้อมูลที่มีผลต่อเจ้าของธุรกิจ ผู้ถือหุ้น เจ้าหนี้ นักลงทุน และหน่วยงานต่าง ๆ ความรู้ทางเทคนิคเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ แต่ต้องมีหลักด้านจรรยาบรรณประกอบด้วย

จรรยาบรรณช่วยกำหนดกรอบความประพฤติและความรับผิดชอบของผู้ประกอบวิชาชีพ เช่น การทำงานอย่างซื่อสัตย์ มีความเที่ยงธรรม รักษาความรู้ความสามารถทางวิชาชีพ และดูแลข้อมูลที่ได้รับจากการปฏิบัติงานอย่างเหมาะสม

สภาวิชาชีพบัญชีกับผู้ทำบัญชีเกี่ยวข้องกันอย่างไร

ผู้ทำบัญชีเป็นบุคคลสำคัญในการจัดทำข้อมูลทางบัญชีของกิจการ ตั้งแต่การบันทึกรายการ การจัดหมวดข้อมูล ไปจนถึงข้อมูลที่ถูกนำไปใช้จัดทำงบการเงิน จึงต้องมีคุณสมบัติและปฏิบัติหน้าที่ตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

สำหรับเจ้าของธุรกิจ การเลือกผู้ดูแลบัญชีจึงไม่ควรพิจารณาเพียงค่าบริการ แต่ควรดูความรู้ ระบบการทำงาน และความสามารถในการดูแลเอกสารให้ต่อเนื่อง หากต้องการดูรูปแบบการดูแลบัญชีสามารถอ่าน บริการรับทำบัญชี

ผู้ทำบัญชีกับผู้สอบบัญชีไม่ใช่หน้าที่เดียวกัน

ผู้ประกอบการบางรายเรียกผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชีรวมกันว่า “นักบัญชี” แต่ในทางปฏิบัติทั้งสองหน้าที่แตกต่างกัน ผู้ทำบัญชีรับผิดชอบการจัดทำบัญชีและข้อมูลประกอบ ส่วนผู้สอบบัญชีทำหน้าที่ตรวจสอบและแสดงความเห็นต่องบการเงินตามขอบเขตที่เกี่ยวข้อง

การแยกบทบาทนี้มีความสำคัญต่อระบบตรวจสอบ หากกิจการกำลังเตรียมสิ้นรอบบัญชี สามารถอ่าน บริการรับปิดงบการเงิน และ ปิดบัญชีบริษัทภายในกี่เดือน เพื่อเข้าใจลำดับงานที่เกี่ยวข้อง

ทำไมผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีต้องพัฒนาความรู้อย่างต่อเนื่อง

งานบัญชีเปลี่ยนแปลงตามมาตรฐาน กฎหมาย ภาษี เทคโนโลยี และรูปแบบธุรกิจ ผู้ประกอบวิชาชีพจึงต้องติดตามความรู้ใหม่อยู่เสมอ เพื่อให้การทำงานสอดคล้องกับข้อกำหนดและสถานการณ์ปัจจุบัน

เทคโนโลยียังเข้ามาช่วยงานบัญชีมากขึ้น ตั้งแต่ระบบคลาวด์ การอ่านเอกสารอัตโนมัติ ไปจนถึงการเชื่อมข้อมูลระหว่างฝ่ายขายกับบัญชี สามารถอ่านเพิ่มเติมที่ ระบบบัญชีอัตโนมัติและเทคโนโลยีบัญชี

เจ้าของธุรกิจควรรู้จักสภาวิชาชีพบัญชีด้วยหรือไม่

แม้เจ้าของบริษัทไม่ได้ทำงานเป็นนักบัญชี การรู้จักบทบาทของสภาวิชาชีพบัญชีช่วยให้เข้าใจว่าเหตุใดนักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีจึงต้องปฏิบัติงานตามมาตรฐาน ทำไมงบการเงินต้องจัดทำในรูปแบบที่กำหนด และเหตุใดงานบางประเภทต้องใช้ผู้มีคุณสมบัติเฉพาะ

ความเข้าใจนี้ช่วยให้เจ้าของธุรกิจสื่อสารกับฝ่ายบัญชีได้ดีขึ้น และสามารถแยกได้ว่างานใดเป็นเรื่องบัญชี งานใดเป็นเรื่องภาษี และงานใดต้องผ่านการตรวจสอบ

สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการพื้นฐาน สามารถอ่าน บัญชีภาษีพื้นฐานสำหรับผู้ประกอบการ และ วิธีคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล

สภาวิชาชีพบัญชี DBD และกรมสรรพากร ต่างกันอย่างไร

จึงไม่ควรใช้ชื่อสามหน่วยงานแทนกัน เพราะแต่ละแห่งมีบทบาทต่างกัน แม้งานของธุรกิจบางเรื่องจะเชื่อมโยงถึงกัน

มาตรฐานวิชาชีพเกี่ยวข้องกับระบบบัญชีภายในบริษัทอย่างไร

ก่อนข้อมูลจะกลายเป็นงบการเงิน ธุรกิจต้องมีระบบเก็บเอกสาร ขั้นตอนอนุมัติ การบันทึก และการตรวจสอบที่เหมาะสม หากข้อมูลต้นทางไม่ครบ ต่อให้ปลายทางมีมาตรฐานที่ดี งานบัญชีก็อาจใช้เวลาตามแก้ย้อนหลังจำนวนมาก

ธุรกิจที่กำลังปรับ Workflow และระบบเอกสารสามารถดู บริการรับวางระบบบัญชี เพื่อเชื่อมกระบวนการทำงานกับข้อมูลบัญชีให้ต่อเนื่อง

ธุรกิจควรติดตามมาตรฐานใหม่หรือไม่

มาตรฐานทางวิชาชีพมีการปรับปรุงตามสภาพแวดล้อมทางธุรกิจและพัฒนาการของวิชาชีพ ดังนั้นผู้ทำบัญชี ผู้สอบบัญชี และผู้ที่เกี่ยวข้องควรติดตามข้อมูลฉบับที่ใช้กับรอบบัญชีหรือประเภทงานของตนเอง

เจ้าของธุรกิจไม่จำเป็นต้องอ่านมาตรฐานทุกฉบับด้วยตนเอง แต่ควรเลือกผู้ดูแลบัญชีที่ติดตามความเปลี่ยนแปลงอย่างสม่ำเสมอ และควรถามเมื่อมีรายการใหม่หรือธุรกรรมที่ซับซ้อนแทนการใช้วิธีเดิมโดยอัตโนมัติ