SME ไม่จำเป็นต้องรู้ภาษีทุกมาตรา แต่ควรรู้ว่าแต่ละเดือนมีตัวเลข เอกสาร และภาษีอะไรที่ธุรกิจต้องดูแล
บัญชีภาษี SME คืออะไร? เจ้าของธุรกิจต้องจัดการภาษีอะไรบ้างให้ครบตั้งแต่เริ่มกิจการ
บัญชีภาษี SME คือการจัดระบบข้อมูลบัญชี รายได้ ค่าใช้จ่าย เอกสาร และรายการทางภาษีของธุรกิจให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงและหน้าที่ตามกฎหมาย เพื่อให้กิจการสามารถยื่นภาษีได้ครบ ตรวจสอบข้อมูลย้อนหลังได้ และรู้สถานะของธุรกิจระหว่างปี
เจ้าของ SME ไม่จำเป็นต้องเป็นนักบัญชี แต่ควรเข้าใจอย่างน้อยว่า รายได้ต้องบันทึกอย่างไร ค่าใช้จ่ายใดต้องมีหลักฐาน VAT เกี่ยวข้องเมื่อใด ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเกิดจากรายการแบบไหน และเมื่อถึงครึ่งปีหรือปลายปีบริษัทต้องเตรียมข้อมูลอะไร
หากจัดระบบตั้งแต่วันแรก การทำบัญชีและภาษีจะเป็นงานที่ทำต่อเนื่องทุกเดือน ไม่ใช่งานก้อนใหญ่ที่ต้องตามแก้เอกสารย้อนหลังตอนใกล้ปิดงบ
เจ้าของ SME ควรรู้เรื่องบัญชีภาษีอย่างน้อย
- รายได้และค่าใช้จ่ายต้องมีระบบบันทึกที่ตรวจสอบได้
- ภาษีเงินได้นิติบุคคลไม่ได้คำนวณจากยอดขายโดยตรง
- VAT ต้องดูทั้งเกณฑ์รายรับและประเภทกิจการ
- ภาษีหัก ณ ที่จ่ายขึ้นอยู่กับประเภทเงินได้และผู้รับเงิน
- เอกสารมีผลทั้งต่อบัญชีและสิทธิทางภาษี
- ข้อมูลครึ่งปีสำคัญต่อ ภ.ง.ด.51
- ข้อมูลทั้งปีต้องพร้อมก่อนยื่น ภ.ง.ด.50 และปิดงบ
เพิ่งเปิดบริษัทและยังไม่แน่ใจว่าแต่ละเดือนต้องทำบัญชีและภาษีอะไร?
สำนักงานบัญชี พีทูพีพร้อมช่วยดูแลงานบัญชี ภาษี และระบบเอกสารสำหรับบริษัท SME ให้ทำงานต่อเนื่องตั้งแต่เริ่มกิจการ
โทร 097-236-2994LINE: p2pacc
บัญชีภาษี SME คืออะไร
คำว่า “บัญชีภาษี” มักถูกใช้เรียกรวมงานที่เกี่ยวข้องกับการบันทึกบัญชีและการนำข้อมูลไปใช้คำนวณหรือจัดทำแบบภาษี
ในทางปฏิบัติ SME ต้องทำมากกว่าการกรอกแบบภาษี เพราะตัวเลขที่จะนำไปยื่นกับกรมสรรพากรต้องมีที่มาจากธุรกรรมจริง เช่น ยอดขาย รายได้ ต้นทุน ค่าใช้จ่าย เงินเดือน การซื้อทรัพย์สิน และรายการอื่นของกิจการ
หากข้อมูลบัญชีไม่ถูกต้อง การคำนวณภาษีก็มีโอกาสผิดตามไปด้วย จึงควรมองงานบัญชีและภาษีเป็นระบบเดียวกันตั้งแต่ต้นทางของเอกสารจนถึงวันยื่นแบบ
หากต้องการเข้าใจพื้นฐานการทำบัญชี สามารถอ่านบัญชีการเงิน คืออะไรเพิ่มเติม
บัญชีกับภาษีสัมพันธ์กันอย่างไร
ธุรกรรมหนึ่งรายการสามารถมีผลทั้งทางบัญชีและทางภาษีพร้อมกัน ตัวอย่างเช่น บริษัทจ้างผู้ให้บริการหนึ่งราย จะมีทั้งค่าใช้จ่ายทางบัญชี หลักฐานการจ่าย และอาจมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย
หรือเมื่อบริษัทขายสินค้า อาจเกิดรายได้ ลูกหนี้ ภาษีขาย และต้นทุนสินค้าพร้อมกัน หากมีระบบสต๊อกก็ต้องตัดสินค้าออกจากคลังให้สอดคล้องกับยอดขาย
ดังนั้นการส่งเอกสารให้สำนักงานบัญชีเพียงอย่างเดียวโดยไม่เข้าใจว่ารายการเกิดขึ้นอย่างไร อาจทำให้ข้อมูลไม่ครบ ตัวอย่างเช่น ใบเสร็จมีอยู่ แต่ไม่มีข้อมูลว่าจ่ายให้ใคร จ่ายเพื่ออะไร หรือเป็นค่าใช้จ่ายของกิจการจริงหรือไม่
บัญชีภาษีที่ดีควรเชื่อมข้อมูลได้จาก
- เอกสารขายและรายได้
- เอกสารซื้อและค่าใช้จ่าย
- บัญชีธนาคาร
- ลูกหนี้และเจ้าหนี้
- สินค้าคงเหลือ
- เงินเดือนพนักงาน
- ภาษีซื้อและภาษีขาย
- ภาษีหัก ณ ที่จ่าย
.jpg)
ภาษีเงินได้นิติบุคคล SME ต้องรู้เรื่องอะไร
สำหรับบริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่เสียภาษีจากกำไรสุทธิ จะมีเรื่องภาษีเงินได้นิติบุคคลระหว่างปีและเมื่อสิ้นรอบบัญชี
แบบที่เจ้าของบริษัทมักได้ยินคือ ภ.ง.ด.51 สำหรับภาษีครึ่งรอบ และ ภ.ง.ด.50 สำหรับภาษีเมื่อสิ้นรอบบัญชี
ภาษีไม่ได้คำนวณจากยอดเงินในบัญชีธนาคารหรือยอดขายเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณารายได้ รายจ่าย และรายการปรับปรุงทางภาษีตามเงื่อนไขของกฎหมาย
จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมบริษัทที่มียอดขายเท่ากัน อาจมีภาษีเงินได้นิติบุคคลต่างกัน เพราะกำไร ต้นทุน ค่าใช้จ่าย และรายการทางภาษีไม่เหมือนกัน
อ่านเรื่องครึ่งปีได้ที่ภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี ภ.ง.ด.51และดูภาษีประจำปีที่ยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลออนไลน์
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย SME ต้องดูทั้งตอน “จ่าย” และตอน “รับเงิน”
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นจุดที่ SME ผิดพลาดได้ง่าย เพราะอัตราและแบบที่เกี่ยวข้องไม่ได้เหมือนกันทุกธุรกรรม
เมื่อบริษัทจ่ายเงินบางประเภท เช่น ค่าบริการ ค่าเช่า ค่าจ้าง หรือรายการอื่นที่เข้าเงื่อนไข อาจมีหน้าที่หักภาษีก่อนจ่าย แล้วนำส่งตามประเภทแบบที่เกี่ยวข้อง
ขณะเดียวกัน เมื่อ SME เป็นฝ่ายรับค่าบริการ ลูกค้าอาจหักภาษีไว้ก่อนจ่ายเงิน บริษัทจึงควรติดตามหนังสือรับรองภาษีหัก ณ ที่จ่ายให้ครบ เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการคำนวณภาษีของกิจการ
ปัจจุบันกรมสรรพากรมีทั้งช่องทางยื่นแบบปกติและระบบอิเล็กทรอนิกส์ จึงควรตรวจปฏิทินภาษีของเดือนนั้นแทนการจำวันที่จากบทความเก่า
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร
ภาษี SME ไม่ได้ยากเพราะมีหลายแบบอย่างเดียว แต่ยากเมื่อข้อมูลต้นทางไม่ครบ
จัดเอกสาร รายได้ ค่าใช้จ่าย และรายการธนาคารให้เป็นระบบทุกเดือน จะช่วยลดการย้อนแก้ข้อมูลเมื่อใกล้กำหนดยื่นภาษี
โทร 097-236-2994LINE: p2paccVAT สำหรับ SME ต้องเริ่มดูตั้งแต่ก่อนยอดขายถึงเกณฑ์
กิจการที่ขายสินค้าหรือให้บริการที่อยู่ในบังคับ VAT หากรายรับเกินเกณฑ์ตามกฎหมาย ต้องตรวจหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม
ปัจจุบันเกณฑ์ที่กรมสรรพากรระบุคือรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี โดยต้องดำเนินการจดทะเบียนภายในกำหนดหลังจากรายรับเกินเกณฑ์ ทั้งนี้ยังต้องพิจารณาประเภทกิจการ เพราะกิจการบางประเภทได้รับยกเว้น VAT
หลังเข้าสู่ระบบ VAT เจ้าของ SME ต้องเข้าใจเพิ่มว่า ใบกำกับภาษีขายออกอย่างไร ภาษีซื้อใบใดนำมาใช้ได้ และข้อมูลภาษีซื้อ–ขายตรงกับบัญชีหรือไม่
การจด VAT จึงไม่ใช่แค่การได้ใบ ภ.พ.20 แต่เป็นการเพิ่มระบบงานทางเอกสารและภาษีที่ต้องดูแลทุกเดือน
อ่านเพิ่มเติมได้ที่ต้องจด VAT เมื่อไรและภ.พ.30 ต้องยื่นอะไรบ้าง
.jpg)
เอกสารคือจุดเริ่มต้นของบัญชีภาษี SME
เจ้าของธุรกิจจำนวนมากมองว่างานบัญชีเริ่มเมื่อส่งเอกสารให้นักบัญชี แต่จริง ๆ แล้วเริ่มตั้งแต่วันที่ธุรกิจออกใบเสนอราคา รับเงิน ซื้อสินค้า จ่ายค่าบริการ หรือจ่ายเงินเดือน
เอกสารที่เกี่ยวข้องควรสามารถบอกได้ว่า รายการเกิดเมื่อไร ใครเป็นคู่ค้า จ่ายหรือรับเงินเท่าไร และเป็นรายการอะไร
เอกสารบางประเภทมีผลโดยตรงกับสิทธิทางภาษี เช่น ใบกำกับภาษี ขณะที่บางกรณีไม่มีใบเสร็จแบบมาตรฐานก็ยังต้องพิจารณาหลักฐานอื่นประกอบ ไม่ควรเหมารวมว่าไม่มีใบเสร็จเท่ากับหักค่าใช้จ่ายไม่ได้ทุกกรณี
เอกสารที่ SME ควรจัดเก็บเป็นระบบ
- ใบเสนอราคาและใบสั่งซื้อ
- ใบแจ้งหนี้และเอกสารขาย
- ใบเสร็จรับเงิน
- ใบกำกับภาษี
- Statement ธนาคาร
- หนังสือรับรองภาษีหัก ณ ที่จ่าย
- สัญญาต่าง ๆ
- เอกสารเงินเดือน
- หลักฐานการชำระเงิน
- ข้อมูลสต๊อกและทรัพย์สิน
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่เอกสารทำบัญชีมีอะไรบ้างและรายจ่ายไม่มีบิลทำอย่างไร
บัญชีภาษี SME ธุรกิจบริการกับธุรกิจขายสินค้าต่างกันอย่างไร
ธุรกิจบริการ
กิจการบริการมักมีค่าแรง ค่าจ้างผู้รับเหมา ค่าที่ปรึกษา ค่าเช่า ค่าสาธารณูปโภค และค่าใช้จ่ายดำเนินงานเป็นสัดส่วนสำคัญ
จึงต้องให้ความสำคัญกับรายละเอียดของผู้รับเงิน สัญญา หลักฐานการให้บริการ และหน้าที่ภาษีหัก ณ ที่จ่ายในแต่ละรายการ
ธุรกิจขายสินค้า
ธุรกิจขายสินค้ามีเรื่องต้นทุนและสต๊อกเข้ามาเกี่ยวข้อง หากสต๊อกในระบบไม่ตรงกับของจริง ย่อมกระทบต้นทุนขายและผลกำไรที่แสดงในบัญชี
หากจด VAT แล้ว ยังต้องเชื่อมข้อมูลยอดขายกับใบกำกับภาษี ภาษีขาย ภาษีซื้อ และรายงานภาษีให้สอดคล้องกันด้วย
อ่านเรื่องสต๊อกได้ที่ตรวจนับสินค้าคงเหลือปลายปี
SME ควรตรวจอะไรในบัญชีทุกเดือน
การตรวจบัญชีเป็นรายเดือนช่วยให้ธุรกิจพบปัญหาตั้งแต่ยังมีเวลาแก้ ไม่ต้องรอจนถึงช่วงปิดงบแล้วค่อยย้อนกลับมาค้นเอกสาร
- ยอดขายตรงกับข้อมูลที่ออกให้ลูกค้าหรือไม่
- เงินเข้าธนาคารอธิบายที่มาได้หรือไม่
- ค่าใช้จ่ายมีเอกสารครบหรือไม่
- มีรายการส่วนตัวปะปนกับบริษัทหรือไม่
- ภาษีหัก ณ ที่จ่ายครบหรือไม่
- VAT ซื้อและขายตรงกับเอกสารหรือไม่
- ลูกหนี้ค้างชำระเพิ่มขึ้นหรือไม่
- เจ้าหนี้ใกล้ครบกำหนดเท่าไร
- สต๊อกผิดปกติหรือไม่
- กำไรและกระแสเงินสดเป็นอย่างไร
หากต้องการทำบัญชีต่อเนื่อง สามารถอ่านทำบัญชีรายเดือนและรายปีเพิ่มเติม

ค่าใช้จ่ายทุกบาทของ SME ลดภาษีได้หรือไม่
ไม่ใช่ทุกเงินที่บริษัทจ่ายออกจะสามารถนำไปลดกำไรทางภาษีได้ทั้งหมด
บางรายการเป็นค่าใช้จ่ายส่วนตัว บางรายการเข้าลักษณะรายจ่ายต้องห้าม และบางรายการเป็นการซื้อสินทรัพย์ที่ต้องบันทึกและรับรู้ค่าเสื่อมราคาตามหลักเกณฑ์ ไม่ใช่นำราคาซื้อทั้งหมดไปหักทันที
ดังนั้นเจ้าของควรแยกคำว่า “เงินจ่ายออก” ออกจากคำว่า “รายจ่ายทางภาษี” ให้ชัดเจน
อ่านรายละเอียดได้ที่ค่าใช้จ่ายต้องห้าม
บัญชีภาษี SME ต่างจากการวางแผนภาษีอย่างไร
นี่เป็นจุดที่ผมแยกบทความสองหน้าออกจากกันอย่างชัดเจน
บัญชีภาษี SME เน้นการทำให้ข้อมูล รายการ และแบบภาษีที่เกิดขึ้นเป็นประจำถูกต้องและครบถ้วน เช่น บัญชีรายเดือน VAT ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และภาษีเงินได้นิติบุคคล
ส่วน การวางแผนภาษี SME คือการนำข้อมูลที่ถูกต้องเหล่านั้นมาวิเคราะห์ล่วงหน้า เช่น ประมาณการกำไร ตรวจสิทธิทางภาษี เตรียมสภาพคล่อง และวางแนวทางก่อนถึงกำหนดยื่นภาษี
ดังนั้นต้องทำบัญชีให้ถูกก่อน แล้วจึงนำข้อมูลที่เชื่อถือได้ไปวางแผนภาษี
อ่านต่อที่วางแผนภาษี SME
ข้อผิดพลาดเรื่องบัญชีภาษีที่ SME พบบ่อย
- ใช้บัญชีธนาคารส่วนตัวรับเงินบริษัท
- ออกเอกสารขายไม่ครบ
- ส่งบัญชีเฉพาะ Statement โดยไม่มีเอกสารประกอบ
- ไม่ตรวจว่ารายการใดต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย
- ไม่ได้ติดตามหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายจากลูกค้า
- ยอด VAT ไม่ตรงกับบัญชี
- สต๊อกไม่ตรงกับของจริง
- นำค่าใช้จ่ายส่วนตัวเข้าบริษัท
- รอปลายปีแล้วค่อยทำบัญชี
- จำกำหนดยื่นจากข้อมูลเก่าโดยไม่ตรวจปฏิทินภาษีปัจจุบัน
ก่อนปิดงบ SME ควรเตรียมอะไร
เมื่อใกล้สิ้นรอบบัญชี ควรตรวจข้อมูลที่สะสมมาตลอดทั้งปี ไม่ควรรอให้ผู้สอบบัญชีเป็นคนพบปัญหาทั้งหมดในช่วงสุดท้าย
ควรตรวจยอดธนาคาร ลูกหนี้ เจ้าหนี้ สต๊อก ทรัพย์สิน หนี้สิน เอกสารภาษี ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย และรายการที่ต้องปรับปรุงทางภาษี
ถ้าบัญชีรายเดือนถูกจัดทำต่อเนื่อง งานปลายปีจะเป็นการสรุปและตรวจรายการเพิ่มเติม แต่ถ้าทั้งปีไม่มีการจัดระบบ ปลายปีอาจกลายเป็นการย้อนสร้างข้อมูลใหม่จากเอกสารจำนวนมาก
ดูรายละเอียดได้ที่ปิดงบการเงินบริษัทต้องทำอะไรบ้าง

คำถามที่พบบ่อยเรื่องบัญชีภาษี SME
บัญชีภาษี SME คืออะไร?
คือการจัดข้อมูลบัญชี รายได้ ค่าใช้จ่าย เอกสาร และรายการภาษีของกิจการให้ครบถ้วน เพื่อใช้ในการยื่นแบบภาษีและจัดทำบัญชีตามข้อเท็จจริงของธุรกิจ
SME ทุกบริษัทต้องจด VAT หรือไม่?
ไม่ใช่ทุกบริษัท ต้องพิจารณาประเภทกิจการและเกณฑ์รายรับ หากเป็นกิจการที่อยู่ในบังคับ VAT และรายรับเกินเกณฑ์ตามกฎหมายจึงต้องดำเนินการตามกำหนด
SME ต้องยื่น ภ.ง.ด.51 และ ภ.ง.ด.50 หรือไม่?
บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่อยู่ในเกณฑ์เสียภาษีจากกำไรสุทธิต้องพิจารณาหน้าที่ของแบบดังกล่าว โดย ภ.ง.ด.51 เป็นภาษีครึ่งรอบ และ ภ.ง.ด.50 เป็นภาษีสิ้นรอบบัญชี
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายต้องหักทุกครั้งที่จ่ายเงินหรือไม่?
ไม่ใช่ทุกการจ่าย ต้องดูประเภทเงินได้ ผู้รับเงิน และเงื่อนไขของรายการก่อนว่ามีหน้าที่หักหรือไม่
ไม่มีใบเสร็จใช้เป็นค่าใช้จ่ายไม่ได้เลยหรือไม่?
ไม่ควรสรุปทุกกรณี ต้องดูข้อเท็จจริง หลักฐานการจ่าย ผู้รับเงิน วัตถุประสงค์ทางธุรกิจ และเงื่อนไขทางภาษีของรายการนั้น
ควรทำบัญชี SME ทุกเดือนหรือรอปลายปี?
ธุรกิจที่มีรายการต่อเนื่องควรจัดข้อมูลและตรวจบัญชีเป็นรายเดือน เพื่อให้ภาษีและเอกสารของแต่ละช่วงเวลาถูกต้อง และแก้ปัญหาได้ก่อนสะสมถึงปลายปี
สรุป บัญชีภาษี SME ที่ดี ไม่ได้เริ่มวันที่ยื่นแบบ แต่เริ่มวันที่ธุรกิจเกิดรายการ
วันที่ขายสินค้า รับเงิน ซื้อของ จ่ายค่าบริการ จ่ายเงินเดือน หรือซื้อทรัพย์สิน คือวันที่ข้อมูลทางบัญชีและภาษีเริ่มเกิดขึ้นแล้ว
หากเอกสารถูกจัดเก็บ รายการถูกบันทึก และข้อมูลถูกตรวจเป็นประจำ การยื่นภาษีจะเป็นเพียงขั้นตอนหนึ่งของระบบ ไม่ใช่งานเร่งด่วนที่ต้องค้นหาข้อมูลใหม่ทุกเดือน
SME ไม่จำเป็นต้องจำแบบภาษีทุกใบ แต่ควรสร้างระบบที่ทำให้ไม่มีรายได้ ค่าใช้จ่าย หรือเอกสารสำคัญหลุดจากบัญชี
เมื่อข้อมูลต้นทางครบ นักบัญชีสามารถทำงานได้แม่นขึ้น เจ้าของเห็นตัวเลขเร็วขึ้น และธุรกิจก็มีพื้นฐานพร้อมสำหรับทั้งการยื่นภาษี วางแผนภาษี และการเติบโตในอนาคต
อยากให้บัญชีและภาษี SME เป็นระบบตั้งแต่เดือนแรก?
สำนักงานบัญชี พีทูพีพร้อมช่วยดูแลงานบัญชีรายเดือน ภาษี เอกสาร และข้อมูลสำหรับบริษัท SME ให้พร้อมต่อเนื่องจนถึงช่วงปิดงบ
โทร 097-236-2994LINE: p2pacc